Czyste Powietrze 2026 — zmiany dla pomp ciepła
Od 20 lipca 2026 obowiązują nowe zasady w Czystym Powietrzu: krótszy wymóg własności, obowiązkowy audyt energetyczny i lista ZUM. Co to oznacza w praktyce?
To pytanie słyszymy regularnie: skoro klimatyzator i pompa ciepła powietrze-powietrze wyglądają tak samo — jednostka zewnętrzna, jednostka wewnętrzna, pilot — to czy to w ogóle różne urządzenia? Technicznie nie do końca, ale różnica, która naprawdę ma znaczenie, leży gdzie indziej niż w samej budowie sprzętu.
Ta sama technologia w środku
Oba urządzenia działają na identycznej zasadzie: odwracalny obieg chłodniczy ze sprężarką, skraplaczem, parownikiem i zaworem rozprężnym, który latem odbiera ciepło z wnętrza budynku i oddaje je na zewnątrz, a zimą — w trybie pracy odwróconej — robi dokładnie odwrotnie. Z punktu widzenia samej fizyki klimatyzator z funkcją grzania to już pompa ciepła powietrze-powietrze. Różnica zaczyna się dopiero przy doborze konkretnego modelu.
Różnica nie jest w sprzęcie, tylko w przeznaczeniu
Tani, podstawowy klimatyzator jest projektowany przede wszystkim do chłodzenia — funkcja grzania bywa dodatkiem, który traci wydajność albo wyłącza się całkowicie poniżej temperatury zewnętrznej około -5 do -7°C. Urządzenie określane jako pompa ciepła powietrze-powietrze jest certyfikowane do pracy jako główne źródło ogrzewania budynku — pracuje efektywnie w znacznie niższych temperaturach (typowo do -15 do -20°C, zależnie od modelu) i ma wyższy współczynnik SCOP liczony właśnie dla trybu grzania, nie tylko chłodzenia.
Dotacje — tu jest największa różnica w praktyce
Sam klimatyzator montowany wyłącznie jako dodatkowe, pomocnicze dogrzewanie nie kwalifikuje się do dotacji — bo z punktu widzenia programu nie zmniejsza zużycia energii, tylko je dokłada. Pompa ciepła powietrze-powietrze może natomiast otrzymać dofinansowanie z Czystego Powietrza, ale pod dwoma warunkami: model musi znajdować się na liście ZUM, a urządzenie musi zastępować dotychczasowe, mniej efektywne źródło ciepła jako główne ogrzewanie budynku — nie być zgłoszone jako dodatek do istniejącej instalacji.
Kiedy polecamy jedno, a kiedy drugie
Jeśli dom ma już sprawne, efektywne ogrzewanie — na przykład pompę ciepła powietrze-woda z ogrzewaniem podłogowym — a brakuje tylko chłodzenia na lato, zwykły klimatyzator w zupełności wystarczy i jest tańszym zakupem. Gdy natomiast budynek ma stare, nieefektywne źródło ciepła albo w ogóle go nie ma (np. letniskówka, pomieszczenie dobudowane bez instalacji grzewczej), pompa ciepła powietrze-powietrze bywa sensownym rozwiązaniem jako ogrzewanie podstawowe lub uzupełniające. W większych domach jednorodzinnych system powietrze-woda z rozprowadzeniem po całym budynku zwykle sprawdza się lepiej niż pojedyncze jednostki powietrze-powietrze w każdym pomieszczeniu — to już zależy od układu i wielkości domu, dlatego dobór zaczynamy zawsze od rozmowy o konkretnym budynku.
